Fala to pofalowany papier w środku tektury, a litera (E, B, C) mówi, jak jest wysoka i jak gęsto ułożona. Niska fala daje cienką, gładką tekturę, która ładnie się drukuje i precyzyjnie wycina. Wysoka fala daje tekturę grubszą i bardziej sprężystą, lepiej amortyzującą i trzymającą nacisk z góry. Rodzaje fal tektury łączy się też w pary i tak powstają tektury 5-warstwowe EB oraz BC.
Kolejność liter wygląda dziwnie, bo nie idzie według wysokości. Fale nazywano po kolei, w miarę jak wchodziły do produkcji. Dlatego C jest wyższa od B, a najstarsza fala A, dziś w Polsce rzadko spotykana, jest najwyższa ze wszystkich.
Jakie są rodzaje fal tektury i ile mają milimetrów?
Przekroje tektury falistej
Mała fala. Duża różnica.
Pudełka fasonowe i nadruk
Kartony klapowe i wysyłkowe
Amortyzacja i nośność w pionie
Pięć warstw, gładka powierzchnia
Cięższe opakowania transportowe
| Fala | Wysokość (orientacyjnie) | Fal na metr (orientacyjnie) | Tektura | Do czego najczęściej |
|---|---|---|---|---|
| E | 1,1–1,8 mm | ok. 290–320 | 3-warstwowa | pudełka fasonowe, opakowania z nadrukiem, kosmetyki, książki |
| B | 2,5–3 mm | ok. 150–165 | 3-warstwowa | kartony klapowe i wysyłkowe do kilkunastu kg |
| C | 3,5–4 mm | ok. 125–140 | 3-warstwowa | kartony, które mają znosić stos i uderzenia |
| EB | 4–4,5 mm | E + B | 5-warstwowa | sztywne pudła z dobrą powierzchnią pod nadruk |
| BC | 6,5–7 mm | B + C | 5-warstwowa | ciężkie kartony, palety, eksport, przeprowadzki |
Wartości są orientacyjne. Każda tekturownia ma nieco inne walce falujące i inne papiery, więc fala B z dwóch zakładów może różnić się o kilka dziesiątych milimetra. Dla ciebie ważniejsze są proporcje: E ma mniej więcej połowę wysokości B, a BC jest ponad dwa razy grubsza od samej B.
Fala E: cienka, gładka, pod nadruk
Fala E ma około półtora milimetra. To grubość zbliżona do tektury, z której robi się pudełka na buty. Na metrze mieści się około trzystu fal, więc zewnętrzny papier leży na gęstym podparciu i jest płaski. Nadruk wychodzi ostry, bigi (linie zgięcia) są precyzyjne, a z arkusza da się wyciąć skomplikowany wykrój z zamkami i zakładkami.
Dlatego fala E to podstawowy materiał na pudełka fasonowe: opakowania na kosmetyki, biżuterię, herbatę, książki, drobną elektronikę. Do wysyłki pojedynczej książki albo T-shirtu wystarczy w zupełności. Gorzej z amortyzacją. Przy upadku na róg fala E ma mało miejsca, żeby się ugiąć, więc ceramiczny kubek w takim pudełku bez wkładki to proszenie się o reklamację.
Fala B: najczęstszy wybór do kartonów wysyłkowych
Fala B ma około 3 mm i pasuje do większości paczek. Jest na tyle gruba, żeby karton trzymał kształt pod kilkoma innymi paczkami na sortowni, i na tyle cienka, żeby dobrze się bigowała i nie zabierała miejsca. Z tektury 3-warstwowej B robi się większość typowych kartonów klapowych i wysyłkowych.
Na fali B da się drukować, choć prosty nadruk (logo, adres strony, oznaczenia) wychodzi na niej lepiej niż drobna grafika. Przy dużych, jednolitych polach koloru fala potrafi „przebijać” przez papier. Na zadrukowanej powierzchni widać wtedy delikatne pasy w rytmie fal, czasem nazywane efektem tarki.
Fala C: lepsza amortyzacja i nośność w pionie
Fala C ma około 3,5–4 mm. Jest wyższa i rzadsza od B, więc tektura lepiej sprężynuje przy uderzeniu i lepiej trzyma nacisk od góry, czyli w stosie. Na świecie to jedna z najczęściej stosowanych fal w kartonach transportowych.
Jako pojedyncza fala przydaje się tam, gdzie produkt jest lekki, ale objętościowy i trzeba go ochronić przed zgnieceniem. Klosze lamp, pluszaki, plastikowe pojemniki: karton waży niewiele, a ścianki muszą wytrzymać kilka innych paczek na sobie. Często spotkasz ją jednak w duecie z B, w tekturze BC.
Fala EB: sztywna i ładna jednocześnie
EB to tektura 5-warstwowa, w której fala E jest zwykle od zewnątrz, a B od środka. Grubość wychodzi około 4–4,5 mm. Z zewnątrz masz gładką powierzchnię dobrą pod nadruk, w środku sztywność i amortyzację fali B. To dobry wybór na pudła, które mają wyglądać, a jednocześnie nosić kilka kilogramów: zestawy prezentowe, wino w kartonie na 3 butelki, małe AGD w pudełku sklepowym.
Fala BC: do ciężkich i na paletę
BC to najgrubsza z popularnych tektur, około 6,5–7 mm. Dwie fale o różnych wysokościach pracują razem, więc karton dobrze znosi ciężar zawartości, nacisk z góry w stosie i uderzenia przy przeładunku. Robi się z niej kartony na 20–30 kg części, przetwory w szkle, kartony zbiorcze na palety i opakowania transportowe na eksport.
Ceną za to jest sztywność w złym miejscu. BC trudno się zgina, więc do małych pudełek z wieloma zagięciami się nie nadaje: róg pęka, a klapy nie chcą leżeć płasko. Karton 200 × 150 × 100 mm z BC to zwykle przesada.
Czy wyższa fala zawsze jest mocniejsza?
Nie. Wyższa fala daje grubszą i sztywniejszą ściankę, więc karton lepiej trzyma nacisk z góry w stosie i lepiej amortyzuje uderzenia. Niższa, gęstsza fala jest za to odporniejsza na zgniatanie płaskie, czyli nacisk prostopadły do powierzchni: kciuk pakowacza, róg innej paczki, za mocno ściągnięta taśma. Dlatego do pudełka z twardym, dopasowanym produktem, które często przechodzi z rąk do rąk, fala E bywa lepsza niż B.
| Co jest ważne | Lepsza niższa fala (E, B) | Lepsza wyższa fala (C, BC) |
|---|---|---|
| Ostry nadruk, drobna grafika | tak | nie |
| Skomplikowany wykrój z zamkami | tak | nie |
| Odporność na wgniecenia punktowe | tak | słabiej |
| Amortyzacja przy upadku | słabiej | tak |
| Nośność w stosie | słabiej | tak |
| Mało miejsca na grubość ścianki | tak | nie |
Którą falę wybrać do nadruku?
Im niższa fala, tym gładsza powierzchnia i tym drobniejszy detal da się na niej odbić. Na fali E zmieści się logo z cienkim krojem pisma i prosta grafika. Na fali B sprawdzi się logo, adres strony, piktogramy „góra” i „ostrożnie szkło”. Na BC drukuje się zwykle tylko oznaczenia transportowe i duże logo w jednym kolorze.
Na tekturze falistej najczęściej stosuje się fleksodruk. Jeśli zależy ci na jakości fotograficznej, to inna technologia (na przykład kaszerowanie zadrukowanym papierem) i inny budżet. Co realnie da się wydrukować na kartonie, opisujemy na stronie kartony z nadrukiem.
Fala B czy C do kartonu 15 kg?
Jeśli karton jedzie pojedynczo kurierem, a produkt wypełnia go szczelnie, wystarczy dobra tektura 3-warstwowa B z mocniejszymi papierami. Fala C da trochę więcej zapasu przy uderzeniach i zrzutach z taśmociągu. Jeśli jednak kartony 15-kilogramowe mają stać na palecie w pięciu warstwach, żadna pojedyncza fala nie będzie wygodnym wyborem i lepiej od razu policzyć BC. Szersze porównanie znajdziesz w artykule tektura 3- czy 5-warstwowa.
Jak sprawdzić, jaką falę ma karton, który już masz?
Weź stary karton, który się sprawdzał, i rozetnij klapę nożykiem w poprzek fal. Najpierw policz warstwy: jeden rząd fal to tektura 3-warstwowa, dwa rzędy przedzielone płaskim papierem to 5-warstwowa. Potem zmierz grubość suwmiarką, nie dociskając szczęk, bo zgnieciesz falę i wynik wyjdzie zaniżony.
Jeśli grubość niewiele mówi, policz fale na odcinku 10 cm. Około 30 to fala E, 15–16 to fala B, mniej więcej 13 to fala C. Przy tekturze dwuściennej liczysz każdy rząd osobno. Taki pomiar z kartonu, który przez rok jeździł bez reklamacji, to najlepsza specyfikacja, jaką możesz nam przysłać.
W arkuszach mamy fale B, EB, BC i E, a tekturę falistą dostarczamy też w rolkach. Jeśli po lekturze o wszystkich rodzajach fal dalej nie wiesz, którą wybrać, opisz produkt: wymiary, masę, sposób wysyłki i to, czy karton ma mieć nadruk. Dobierzemy falę do tego, co karton naprawdę musi przejść, a nie do tego, co brzmi najmocniej.


